Birleşmiş Milletler Afganistan Özel Elçilerinin 18-19 Şubat’ta Katar’ın başkenti Doha’da yapacağı toplantı öncesinde bir açıklama yayımlayan Uluslararası Af Örgütü Kıdemli Direktörü Deprose Muchena şunları kaydetti:

“Yaklaşan Doha toplantısı, başta kadınlar ve kız çocuklar olmak üzere tüm Afganistan vatandaşlarının haklarının korunmasına yönelik birleşik ve eşgüdümlü adımlar için önemli bir fırsattır. Taliban’ın süregelen ağır insan hakları ihlallerine zemin hazırlayan cezasızlık kültürü acilen tartışma konusu edilmeli.”

“Afganistan’ın fiili yetkilisi konumundaki Taliban ülkenin uluslararası hukuk kapsamındaki yükümlülüklerini tamamen hiçe sayarak ifade, barışçıl toplanma ve örgütlenme özgürlüğü haklarını ve adalete erişimi büyük oranda kısıtladı. Taliban’ın alenen kadınları ve kız çocukları kamusal alandan topyekun çıkarma amacıyla kadınların ve kız çocukların haklarına yönelik ayrımcı kısıtlamaları son aylarda daha da arttı” diyen Muchena sözlerini şöyle sonlandırdı:

“Uluslararası toplum Afganistan’daki insan hakları durumu karşısında ‘aynı tas aynı hamam’ yaklaşımı sergilemeye devam edemez. BM Genel Sekreteri, kıdemli BM yetkilileri ve bölgeden ve diğer ülkelerden Doha’daki toplantıya katılacak olan Özel Elçiler, Taliban’ın kadınların ve kız çocukların haklarını hedef alan tüm kısıtlamaları acilen kaldırması ve keyfi olarak gözaltına alınan ve hukuksuzca alıkonulan herkesin serbest bırakılması konusunda ısrarcı olmalıdır.”

Arka Plan

18-19 Şubat 2024 tarihlerinde BM Afganistan Özel Elçileri ve Özel Temsilcileri 2679 Sayılı Kararda öngörülen Afganistan’a ilişkin bağımsız değerlendirmede sonraki adımları tartışmak üzere Katar’ın başkenti Doha’da toplanacak.

7 Şubat 2024’te Uluslararası Af Örgütü diğer örgütlerle birlikte BM Genel Sekreteri’ne hitaben bir mektup yayımlayarak, Genel Sekreter’i, kadın insan hakları savunucuları dahil Afganistan sivil toplumunun Doha toplantısına eksiksiz katılımını ve kadın haklarının toplantının ana gündemi olmasını sağlamaya çağırdı.

Taliban’ın katı giyim kurallarına uymamaya getirdiği ağır cezalar ülkede kadınların ve kız çocukların karşı karşıya kaldığı baskıları daha da artırdı. Taliban, kadınlara ve kız çocuklara yönelik ayrımcı kısıtlamaları devamlı artırırken her türde muhalefeti de bastırmak için işkence, hapis ve zorla kaybetme uygulamalarına da devam ediyor. Bir bütün olarak insanlığa karşı işlenen toplumsal cinsiyete dayalı zulüm suçu teşkil edebilecek baskılar kapsamında onlarca kadın ve kız çocuk, kadın hakları aktivisti ve gazeteci hedef alındı.