Kamboçya'da özel yetkili mahkeme çabalarını arttırmalı
26 July 2010
Kamboçya'da özel yetkili mahkeme çabalarını arttırmalı
Uluslararası Af Örgütü, bugün dönüm noktası niteliğindeki, adı çıkmış olan kamp liderinin insanlığa karşı ve savaş suçu sebebiyle suçlu bulunmasının ardından, özel yetkili mahkemenin çabalarını Khmer Rouge dönemi suçluları için iki misline çıkarmaları konusunda ısrar ediyor.
Asya-Pasifik Uluslararası Af Örgütü Direktör Yardımcısı Donna Guest, şunları söyledi:
''Dosya 001'deki suça göre, Khmer Rouge kuralı altında işlenen ağır suçlar sonucunda ölen yaklaşık 2 milyon insan için Kamboçya Olağanüstü Komisyonu tarafından ifade alınması tarihi bir andı; fakat adaleti sağlamak amacıyla atılan sadece ilk adımdır."
Kamboçya Mahkemeleri Olağanüstü Komisyonu, bugün Duch olarakta tanınan Kaing Guek Eav'ı Cenova Anlaşmasının insanlığa karşı suçtan ve ağır ihlal suçlarından, kitle halinde infaz, işkence ve diğer suçlardan mahkum etti. 19 yıldan 35 yıla kadar hapis cezasına çarptırıldı.
14.000 kişi 1975-1979'da Phnom Penh‘de Duch tarafından S-21 (Tuol Sleng olarakta bilinir) güvenlik ofisinde hapsedilceklerini zannediyorlardı. Sadece 12 kişi hayatta kalabildi. Geri kalanlar infaz edildi ve işkenceden öldü.
Uluslararası Af Örgütü, bu davanın ötesinde endişelerini dile getirdi. Olağanüstü Komisyon tarafından belirlenen olağan kovuşturma için sadece birkaç şüpheliyi suçlu bulundu.
Donna Guest ''Khemer Rouge kuralı altında ağır suçların işlenmesinden sorumlu olanalar hakkında Olağanüstü Komisyonun emriyle soruşturma açıldı'' dedi.
İddaya göre sadece 5 ya da 10 kişinin tespit edilmesi,ağır zulüm uygulayanlanlara verilen cezaların, Kamboçyalıları ve uluslararası hukuk başlığı altındaki adaleti yeterince tatmin etmeyecektir.
Suçlu bulunan 5 kişinin Dosya 002'de, sorgulanıp sorgulanmaması kararı ertesi yıl verilecek. Ayrıca Duch dosya 002 olarak da isimlendirilmiş olup ve diğer suçlanan Khmer Rouge yöneten eski politikacılar: 'Devlet Başkanı Khieu Samphan,Dışişleri Bakanı Leng Sary,minister of social affairs Ieng Thirith and Nuon Chea,'2 Numaralı Abi' olarak da bilinen üst düzey Kampuchea Komünist Parti yetkilisi.
5 şüpheli, 40 cinayet vakasından,işkenceden,hukuka aykırı tutuklamadan, zorla çalıştırmadan ve zulümden, Eylül 2009'da Kamboçya savcısının güçlü muhalefetine karşı, savcılık tarafından dava 003 ve 004 olarak dosyalandı.
Donna Guest ''3. ve 4. davalardaki gelişme, açık şekilde kovuşturmaya karşı çıkan Kamboçya yetkililerinin siyasi müdaheleleri tarafından,açık şekilde kovuşturmalara karşı çıkmaktadırlar ve Kamboçya ve Uluslararası tetkik hakimi arasında anlaşmazlıklar tarafından zayıflatılabilir' dedi.
Uluslararası Af Örgütü,savcıların varolan davaların çalışmalarının tamamlanmasını ve savcılar içinde bütün stratejilerinin, resmi izinlerinin tamamıyla uygulanabilmesi için üstünden geçilmesi çağrısında bulundu.
Ayrıca Uluslararası Af Örgütü, Olağanüstü Komisyon tarafından gösterilen çabaların ulusal adaleti ve kanunları kalıcı şekilde güçlendirmesi konusunda kamboçya hükümetine ve BM'ye ısrar ediyor.
Arka plan
Olağanüstü komisyonun emri, BM ve Kamboçya hükümeti arasındaki anlaşmada beyan edildiği gibi,ve komisyonun kuruluşundaki kanun, ''Kamboçyanın tanıdığı,özel ve uluslararası anlaşmalarda ve uluslararası insan hakları hukukunda,suç teşkil eden Kamboçya kanunlarında yapılan ciddi ihlalleri ve suçlardan sorumlu olanlar için ve demokratik kapuchea üstdüzey liderlerinin mahkemeye sevk edilmesi‘‘ Khemer Rouge döneminde uygulandı.
22 sivil parti, adı çıkmış S-21 güvenlik ofisinde uygulanan zulüm gören kurbanların yakınları ve eski tutuklularda da dahil olmak üzere Duch’ın duruşmasında ifade verdiler. Olağanüstü Komisyon, 31.000 kişinin mahkemeye gelip dava duruşmasını gözlemlediklerini rapor etti.
Duch 35 yıl hapis cezasına çarptırıldı,cezasının 5 yılı, Kamboçya askeri mahkemesinde gayriresmi olarak tutuklanmasının Olağanüstü Komisyon tarafından bulunması sebebiyle düşürüldü.
Kamboçya'nın bugün hâlâ nüfusun büyük bir kısmına adalet sağlamada başarısız olan bir ulusal adalet sistemi var. Kamboçya'da yoksulluk içinde yaşayan binlerce insanı zorunlu olarak yerinden etme, adınlara yönelik şiddet, cinsel şiddet de dahil olmak üzere ciddi anlamda insan hakları ihlalleri konusunda yetersiz hukuk kuralları var.
