Afganistan sızıntısı, NATO’nun tutarsız sivil zayiat politikalarını gözler önüne seriyor

Afganistan sızıntısı, NATO’nun tutarsız sivil zayiat politikalarını gözler önüne seriyor

Uluslararası Af Örgütü, NATO’ya savaştan sızan görüntüler sivil ölümlerle ilgili tutarsız bir resim çiziyorken zayiatlarla ilgili bilgi sistemini açık ve birleşik bir hale getirmesi için çağrı yaptı.

ABD’nin Afganistan savaşı ile ilgili 2004 ile 2009 yıllarını kapsayan 92.000 askeri belge Pazar günü internet sitesi Wikileaks tarafından yayınlandı.

Uluslararası Af Örgütü’nün Asya-Pasifik direktörü Sam Zarifi yaptığı açıklamada “sivil zayiatla ilgili sızan bilgilerden de anlaşıldığı kadarıyla NATO’nun lider grubu orada neler olup bittiği konusunda tam bir bilgiye sahip değil dedi. Askeri kayıtlar Uluslar arası Af Örgütü’nün çoktandır devam eden sivil zayiatların hesap verilebilirliği konusundaki sürekli ve tutarlı bir sistemin eksikliğini doğruluyor.”

Sızan kayıtlar sivil zayiatların doğru olmayan raporlamaları, kayıt altına alınan ölümlerin yetersiz soruşturulması ve farklı ulusal güçler arasındaki zayıf koordinasyonu gibi konularda Uluslararası Af Örgütü’nün endişelerini destekliyor.

Sızan dokümanlar 2009 Haziranında eski NATO Kumandanı ABD’li General Stanley McChrystal tarafından uygulamaya konulan yeni çatışma kurallarının ardından olayların daha iyi gözlemlendiğini gösteriyor.

Fakat General McChrystal’ın 2010 Haziranında görevinden alınmasından beri onun yerine geçen ABD’li General David Petraeus, sivillere daha fazla koruma sağlayan yasakların gevşetilmesi konusunda askeri yetkililer ve ABD’li yasa yapıcılarının baskısı altında.

“Bu sızıntılar NATO kumandanlığını sivillerin korunması konusunda iki kat önlem alması konusunda canlandırmalı. Ölümler saydam, tutarlı ve istikrarlı bir şekilde bütün Afganistan’da sorgulanmalı ve kurbanlara ve onların ailelerine adalet ve tazminat hakları sağlanmalı” şeklinde konuştu Sam Zarifi.

Uluslararası Af Örgütü raporları, 2009 yılında Kunduz’daki hava saldırısı sonucunda ölen sivillerle 2008 yılında Kandahar’daki gece baskınında öldürülen iki erkek kardeşin uluslararası güçlerin sivil zayiatla ilgili sistematik bir tutum sergilemediğini göstermekte.

Dokümanlar Uluslararası Af Örgütü’nün Kunduz hava saldırısı hakkında yaptığı araştırmayı gösteriyor. Araştırma oransız sayıda sivilin Alman güçlerinin kusurlu istihbaratı yüzünden öldüğünü gösteriyor.

Dokümanlar 2008 Ocağında Kandahar’daki gece saldırısını ele almıyor fakat Uluslararası Af Örgütü’nün bu saldırı üzerine yaptığı araştırmadaki temel soruna vurgu yapıyor; Özel Operasyon Güçlerinin her zamanki emir komuta zincirinin dışına çıkıp uygun çatışma kurallarına uymaması.

“Bu dokümanlar Afganistan’daki duruma kapsamlı bir bakış atmıyor. Ülkede hareket eden Uluslararası güçler kendi kuvvetlerinin geçmişte yaptıklarıyla ilgili hesap vermek ve gözlemleme, hesap verilebilirlik ve tazminat konularında daha iyi bir sistem oluşturma konusunda hemen adım atmalılar” dedi Sam Zarifi.

“Bu sızıntılar sistematik insan hakları ihlallerinin ve savaş yasası ihlallerinin çoğundan Taliban’ın sorumlu olduğunu gösteriyor fakat bu NATO güçlerinin sivilleri koruma sorumluluğunu ortadan kaldırmıyor.”