Kırgızistan’daki şiddetin ortasında göz altına alınış Özbek aktivistin güvenliği için endişe ediliyor
22 June 2010
Kırgızistan’daki şiddetin ortasında göz altına alınış Özbek aktivistin güvenliği için endişe ediliyor
Uluslararası Af Örgütü, ülkenin güneyindeki şiddet esnasında yaşanan kötü muameleleri araştıran Özbek insan hakları aktivistinin hayatının tehlikede olduğuna inanıldığını belirtti ve Kırgızistan otoritelerinden aktivisti hemen serbest bırakmalarını istedi.
Azimzhan Askarov’un Bazar Korgan köyünde bir grup silahlı adamın çoğunlukla Özbek evlerine yaptıkları saldırıları, şiddet, öldürme ve kundakçılık olaylarını fotoğrafladığı belirtiliyor.
Yerel insan hakları savunucularına göre Azimzhan Askarov kamera kayıtlarının ve filmlerin yerini söylemesi için güvenlik görevlilerinin şiddetine maruz kalmakta. Daha fazla hayatta kalamayacağına inanıyorlar.
Uluslararası Af Örgütü Orta Asya uzmanı Maisy Weicherding yaptığı açıklamada Azimzhan Askarov’un bir insan hakları savunucusu olarak gerçekleştirdiği meşru faaliyetlerinden ötürü hedef gösterildiğini söyledi. O bir düşünce suçlusu ve bu yüzden acilen serbest bırakılmalı diye sözlerine devam etti.
Kırgızistan’ın Celalabad bölgesindeki Bazar Korgan’da Salı günü güvenlik güçleri tarafından yakalandı ve o günden beri gözaltı merkezinde tutulmakta. Şiddet olayları sırasında kitlesel düzensizlik faaliyetlerinde bulunmakla suçlanıyor.
Azimzhan Askarov güney Kırgızistan’da bölgesel bir insan hakları ağı oluşturan insan hakları organizasyonu Vozdukh’un (hava) direktörü.
Bazar Korgan’da ve Celalabad’ın diğer bölgelerinde yıllardır gözaltı süresince polisin kötü muamelesini belgeliyor ve insan hakları için yaptığı çalışmalar sayesinde herkesçe biliniyor.
Geçen hafta gerçekleşen bir olayda Azimzhan Askarov’un anlaşmak için yaklaşan silahsız bir gruba saldıran isyancıları kayda aldığı belirtiliyor. Silahlı polis memurları şiddeti engellemek için hiçbir şey yapmadılar.
“Kırgızistan otoriteleri insan hakları savunucularının, gazetecilerin ve diğer sivil toplum aktivisitlerinin rahat çalışmasına izin vermeli” dedi Maisy Weicherding.
“Azimzhan Askarov’un göz altındayken işkenceye uğradığına dair iddiaları da bağımsız ve direk bir sorgulamadan geçirmeliler.”
Azizmzhan Askarov’un tutuklandığı gün bir grup maskeli adam evine gidip kendilerini İçişleri Bakanlığından geliyoruz diye tanıttılar. Askarov’un eşinden kapıyı açmasını ve kocasının video kamera ve fotoğraf makinesi ekipmanlarını vermelerini istediler.
Kadın reddetti ve adamlar havaya ateş açmaya başlayıp kapıyı kırdılar.Azimzhan Askarov’un karısı evden kaçıp komşusunun evine sığındı, bu arada maskeli adamlar evin altını üstüne getirdiler.
Perşembe öğlen bir başka erkek grup Azimzhan Askarov’un evini aradı ve birkaç disk ile kartuşa el koydular.
Aktivistin aynı anda gözaltına alınan ve aynı hücreyi paylaştığı erkek kardeşi perşembe günü serbest bırakıldı.
Azimzhan Askarov’a bir devlet avukatı tahsis edildi fakat yerel sivil toplum örgütü tarafından ayarlanan özel avukata ulaşımı reddedildi. Sağlık hizmetlerine ulaşamıyor, ailesinin ziyaret etmesi yasak ve ona gönderilen yemek kolileri otoriteler tarafından kabul edilmiyor.
Kırgızistan’ın güney bölümünün büyük bir kısmını perişan eden ölümcül şiddet 10 Haziran’da rakip Kırgız ve Özbek sokak çeteleri arasında başladı ve çoğunlukla Özbeklerin yaşadığı Oş bölgesinde kısa sürede büyük çaplı bir kundaklama, yağmalama ve saldırıya dönüştü. Akabinde bu şiddet olayları Celalabad şehrine ve çevre kasaba ile köylere sıçradı.
Kırgızistan’ın güneyi büyük bir Özbek cemaatine ev sahipliği yapmakta ve aynı zamanda bu bölge Nisan ayında enerji fiyatlarındaki yükselme ve yolsuzluk suçlamalarıyla devrilen eski başkan Kurmanbek Bakiev’in de kuvvet üssü olagelmekte.
Çatışmaların sebebi belirsizliğini korurken geçici hükümet ve diğer gözlemciler suçu eski başkan Kurman Bakiev’in destekçilerine ve suç örgütlerine atmakta ve bu kişilerin amaçlarının 27 Haziran’da gerçekleşecek anayasa referandumu öncesi ülkedeki istikrarı bozmak olduğunu belirtmekteler. Parlamento seçimleri 4 Ekim tarihinde gerçekleşecek.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komisyoneri 15 haziran’da yaptığı açıklamada şiddetin yönetildiğini, iyice planladığını ve yürürlüğe konduğunu belirtti ve olayların 5 ayrı maskeli ve silahlı grubun aynı anda gerçekleştirdiği saldırılardan sonra başladığını dile getirdi.
17 Haziran’da Birleşmiş Milletlerin açıkladığı rakamlara göre çoğunluğu Özbek olan yerinden edilmiş insan sayısı 400,000’i buldu. Doğrulanmamış sayılar 10 Haziran’dan bu yana 2,500 kişinin öldüğünü gösteriyor.
