İsrail, Mordehay Vanunu'nun tutukluluk durumuna son vermeli
22 June 2010
İsrail, Mordehay Vanunu'nun tutukluluk durumuna son vermeli
Uluslararası Af Örgütü, İsrail otoritelerini, nükleer silah muhbiri tutuklu Mordehay Vanunu’yu hücre hapsinde bulundurarak acımasız, insani olmayan ve onur kırıcı muameleye maruz bıraktığı için itham ediyor.
1986 yılında İngiliz gazetesine yaptığı bir açıklamada İsrail’in nükleer silah deposu hakkındaki detayları ortaya çıkardığı için 18 yılını hapishanede geçiren 56 yaşındaki Vanunu, yabancı bir ülkeyle temasa geçtiği için 23 Mayısta 3 aylığına tekrar hapishaneye gönderilmiş ve hemen ardından hücre hapsine konulmuştu. Uluslararası Af Örgütü derhal şartsız tahliyesini talep ediyor.
Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu Programı temsilcisi Malcolm Smart “Mordehay Vanunu hiçbir şekilde tutuklu olarak bulundurulmamalı, hücre hapsi azılı ve şiddet içerikli suçlular içindir” açıklamasında bulundu.
“1986 yılındaki hapis cezasından sonra 11 yıl için hücre hapsine konulan Vanunu son derece zarar görmüş durumda ve şimdi onu aynı koşullara geri göndermek acımasızlık, merhametsizlik ve onu aşağılamaktan başka hiçbir şey değil.”
Vanunu, İsrail’in merkezinde bulunan Ayalon hapishanesinde tutuluyor. Avukatı, Uluslararası Af Örgütüne yaptığı açıklamada Vanunu’nun izole edilmiş bir hücrede, diğer tutuklulardan sadece göstermelik bir şekilde korunarak tutulduğunu belirtti.
Yıllardır, Vanunu İsrail’deki bazı medya kuruluşları ve bir takım politikacıları tarafından İsrail’in nükleer silah geliştirmedeki çabasını ifşa etmekten bir vatani haini olarak gösteriliyor ve bu yüzden ölüm tehditleri aldığını söylüyor.
Malcolm Smart “Mordehay Vanunu bir düşünce mahkumudur. Hapishane yetkilileri Vanunu’yu diğer tutukluların saldırılarından korumak için tecrit ettiklerini söyleyebilirler fakat eğer İsrail hükümeti onun güvenliği için gerçekten endişe duyuyorsa daha fazla gecikmeden Vanunu’yu tahliye etmelidir.” açıklamasında bulunmuştur. “Vanunu’nun tekrar tutuklanması acımasız aynı zamanda da adaletten uzaktır.”
Eskiden İsrail’in güneyindeki Dimona kenti yakınlarındaki İsrail nükleer santralinde teknisyen olarak çalışan Vanunu İngiliz gazetesi The Sunday Times’ a yaptığı açıklamayla İsrail’in nükleer silah cephanesi hakkında bilinmeyen detayların açığa çıkarılmasını sağlamıştı.
Hemen akabinde 30 Eylül 1980 yılında İtalyada Mossad ajanları tarafından kaçırılmış ve gizlice 18 yıl hapse mahkum edildiği ve ilk 11 yılını hücre hapsinde geçirdiği İsrail’e getirilmişti.
2004’teki tahliyesinden beri, İsrail otoriteleri Vanunu’yu gaddar askeriye emri altındaki her altı ayda bir yenilenen polis nezaretine maruz bırakmaktadır.
Bu emre göre, Vanunu’nun gazeteciler de dâhil yabancı uyruklu herhangi birisiyle iletişime geçmesi yasaklanmıştır. Ülkeyi terk etmesi ve yabancı büyükelçiliklerden herhangi birine sığınması yasaklanmıştır. Bunun yanı sıra adresinin değişmesi durumunda otoriteleri bundan haberdar etmekle yükümlüdür.
Malcolm Smart yaptığı açıklamada şunları belirtmiştir; “Mordehay Vanunu’ya konan kısıtlamalar, onun serbest dolaşım hakkını, ifade özgürlüğünü, sendikalaşma özgürlüğünü keyfi olarak sınırlandırmaktadır, dolayısıyla da uluslararası hukuk ihlali yapılmaktadır. Bu kısıtlamalar kaldırılmalı ve Vanunu’ya özgür bir birey olarak hayatına tekrar başlama hakkı verilmelidir.”
Mordehay Vanunu’nun kardeşi Meir Vanunu 17 Haziran 2010’da Uluslararası Af Örgütü’ne “ Yeniden hücre hapsine konulmak ve tacize maruz kalmak Mordehay için oldukça sarsıcıdır. Bunlar geçtiğimiz 18 yılda tutulduğu koşullarla aynı koşullardır ve 24 yıllık acıdan sonra bunların hiçbiri için yeterli mazeretleri yoktur.” açıklamasında bulunmuştur.
“Biz bu şartların, onun sağlığı üzerinde bırakacağı etkiden endişeleniyoruz. Şimdi Mordehay için koşulsuz özgürlük zamanıdır. Seyahat etmesine ve İsrail’i terk etmesine izin verilmelidir ve her şeyden önce bir daha asla şu an içinde olduğu şartlara geri dönmemelidir.”
Ayalon Hapishanesinde tehlikeli tutuklulara yönelik ağır koşullar, Vanunu’nun hücresini günde sadece bir saatliğine hapishanenin avlusunda gezinmek için terk edebilmesi anlamına gelmektedir.
Şu anda Vanunu aramak istediği kişiyi hapishane yetkililerine ibraz etmediği koşulda hiçbir şekilde telefon görüşmesi yapamamaktadır, bu da onun prensip olarak kabul etmediği bir şeydir. Sonuç olarak son tutukluluğundan itibaren Vanunu’nun arkadaşlarıyla ve ailesiyle hiçbir irtibatı yoktur.
Avukatı Michael Sfard, Vanunu’yu ziyaret edebilmektedir ve Uluslararası Af Örgütü’ne “Mordehay Vanunu tecrit edilmekten muzdariptir. Diğerlerinin ona karşı olan husumeti yüzünden bedel ödemek zorunda bırakılmamalıdır” açıklamasında bulunmuştur.
