Yemen: Füze ve misket bombaları resimleri, ölümcül saldırıda ABD'nin rolüne işaret ediyor

Yemen: Füze ve misket bombaları resimleri, ölümcül saldırıda ABD'nin rolüne işaret ediyor

Uluslararası Af Örgütü bugün Yemen’de El Kaide eğitim kampına gerçekleştirildiği iddia edilen ancak 14’ü kadın ve 21’i çocuk olmak üzere 41 sivilin ölümüne neden olan saldırıdan sonra çekildiği düşünülen misket bombaları taşıyan ABD üretimi bir cruise füzesinin fotoğraflarını yayınladı.

17 Aralık 2009’daki Yemen’in güneyinde Abyan bölgesindeki al-Ma’jalah halkına gerçekleştirilen saldırıda El Kaide üyesi olduğu iddia edilen 14 kişiyle birlikte 55 kişinin ölümüne neden oldu.

Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu ve Kuzey Afrika Programı Direktör Yardımcısı Philip Luther, “Militan olduğu iddia edilen kişilere tutuklama girişiminde bulunmadan böyle bir askeri hava saldırısı en hafif tabiriyle yasadışı. Kurbanların çoğunun kadın ve çocuk olması, özellikle misket bombalarının kullanılması saldırının aslında vahim derecede sorumsuz olduğunu gösteriyor” dedi.

Yemen hükümeti kendi güçlerinin Abyan valiliğinde al-Mahfad bölgesinde el Kaide’ye ait olduğu iddia edilen bir eğitim kampı yerine al-Ma’jalah’a saldırı düzenlediklerini söyledi.

Kısa süre sonra ABD medyası ABD hükümetinden bazı kaynakların ABD füzelerinin devlet başkanı emriyle Yemen’deki 2 el Kaide yerleşkesine atıldığı iddialarını yayınladı.

Philip Luther, “Bu fotoğrafların sağladığı kanıta dayanarak ABD hükümeti al-Ma’jalah saldırısında hangi rolde olduğunu açıklamalı ve olayla alakalı tüm hükümetler gereksiz ölüm ve yaralanmaları engellemek için neler yaptıklarını göstermeli” dedi
Fotoğraflar, bir BGM-109D Tomahawk kara saldırısı füzesinin roketi, üst ve alt bölgesinden geldiği gözüken hasarlı füze parçalarının teşhis edilmesini sağladı.

Bir savaş gemisi veya denizaltından atılan bu tür füze her biri 200 sivri çelik parçacık saçarak 150m çapındaki bir alanda yaralanmaya neden olan 166 misket bombası patlayıcısı taşımak için dizayn edilmiştir. Ayrıca patlayıcılar içindeki yanıcı bir madde olan zirkonyum parçaları saçarak bölgedeki yanıcı eşyaları tutuşturmak için dizayn edilmiştir.

Diğerleriyle birlikte aynı yarım saat içinde çekildiği anlaşılan bir diğer fotoğraf BGM-109D füzeleri tarafından taşınan patlamış bir BLU97 A/B patlayıcısını gösteriyor. Bu füzeler bilindiği kadarıyla yalnızca ABD güçleri tarafından kullanılıyorlar. Yemenli askeri güçlerin böyle bir füze kullanabiliyor olması da pek mümkün değil.

Uluslararası Af Örgütü, Pentagon’dan ABD güçlerinin al-Ma’jalah saldırısı ile alakasını, ölüm ve yaralanmaları en aza indirgemek üzere alınmış olması gereken önlemleri gösteren bir açıklama bekliyor; fakat hala bir cevap alınamadı.

Uluslararası Af Örgütü silah kontrolü araştırmacısı Mike Lewis, “Uluslararası Af Örgütü dünyanın her yerinde birçok devlet bu silahı yasaklarken Yemen’de kullanıldığı anlaşılan misket bombası kanıtları ciddi şekilde endişe verici” dedi.

“Misket bombalarının gelişigüzel etkileri var ve patlamayan patlayıcı parçacıklar yıllar sonra bile hayatları ve geçim kaynaklarını tehdit etmeye devam ediyor. Bunları kullanan tüm hükümetler patlamayan cephaneleri temizlemek için yardım sağlamalı.”
ABD ve Yemen 1 Ağustos 2010’da yürürlüğe girmesi planlanan ve bu silahlara yasak getiren Misket Bombaları Sözleşmesini hala imzalamadı. 

17 Aralık 2009 saldırısını araştıran bir Yemenli parlamenter komitesi Şubat ayında sivil oldukları açıklanan 41 kişinin öldüğünü açıkladı. Komite raporunda al-Ma’jalah saldırısı sonrası olay yerine vardıklarında “tüm ev ve içindekilerin yandığını yalnızca mobilya izlerinin kaldığını” söyledi.

Komite raporu, “kurbanların kan izleri ve yerde bombalamanın yol açtığı birçok delik ve birçok da patlamamış bombanın bulduğunu” söylüyor  ve hayatta kalan bir kişinin 17 Aralık 2009 sabahı füzeler vurduğunda hiçbir suçu olmayan ailesinin uykuda olduğunu söylediğini belirtiyor. 

Yemen parlamenter komitesi raporunda Yemen hükümetinin saldırı ve sivilleri öldürmekten sorumlu kişilerin adalete teslim edilebilmesi için bir soruşturma açılması gerektiğini fakat böyle bir soruşturmanın hala açılmadığını belirtti.
Komite Abyan Valiliği yetkililerinin saldırıda El Kaide üyesi olduğu iddia edilen 14 kişinin de öldüğü açıklamalarını bildirip, bu bilgiyi doğrulayamadıklarını ve Abyan yetkililerden ölen 14 kişinin adlarını öğrenemediklerini söyledi.

Arka Plan

Uluslararası Af Örgütü’nün bir delegasyonu fotoğrafları Mart 2010’da Yemen’e yaptıkları bir ziyaret sırasında gizli bir kaynaktan aldılar. Uluslar arası Af Örgütü içeriklerin bağımsız uzmanlar tarafından kontrol edilmesi ve ABD hükümetine kanıtlara cevap vermek için süre tanımak amacıyla yayınlanmalarını erteledi. Güvenlik önlemleri dolayısıyla Uluslar arası Af Örgütü ekipleri görüntüleri doğrulamak için bölgeye hala gidemediler. Fakat fotoğraflardaki kanıtlar asıllarını doğruluyorlar. Fotoğraflardaki cephane parçaları 19 Aralık 2009’da Al-Jazeera’nın al-Ma’jalah yayını sırasında gösterilen cephane parçalarına uyuyor. (http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2009/12/2009121954017137936...) Diğer fotoğraflardaki şekiller ve araçlar da yeri doğruluyor. Fotoğrafların üzerinde yazan tarih bütün hepsinin aynı kamerayla 50 dakika içinde çekildiğini, yani aynı bölgede çekildiklerini gösteriyor.

Bazı ABD medya örgütleri Beyaz Saray yetkilileri tarafından Yemen’de iki hedefe 17 Aralık 2009’da atılan ABD tarafından ateşlenen füzelerin kullanımı için verilen izin hakkında birbirlerinden bağımsız yapılan açıklamalarını yayınladı: “Kruz füzeleri Yemen’i vurdu”, ABC News, 19 Aralık 2009.
http://abcnews.go.com/Blotter/cruise-missiles-strike-yemen/story?id=9375...)
“Kaynaklar, ABD Yemen’deki el Kaide’ye füze saldırısı düzenledi, diyor” FOX News, 18 Aralık 2009
(http://www.foxnews.com/politics/2009/12/18/launched-missile-strikes-al-q...)
Beşinci fotoğrafta görülen parçacıklar ABD’deki Kansas Asker Cephane Tesis’inde Eylül 1992’de üretildiklerini gösteren numaralandırması (BOMB FRAG BLU 97 A/B) ve kısım numarası (ATB92J109-003) ile işaretlenmiş.

Patlamamış parçacıklar siviller tarafından karıştırıldığında yaralanmalara ve ölümlere yol açarak patlıyorlar. BLU-97 bomba parçacıkları bu yönden özellikle tehlikeli: harekete çok duyarlı “sürekli etkin” ikinci bir sigorta içeriyor ve sivillerin hayatını tehlikeye atarken insani askeri cephane temizleme personelinin de ortadan kaldırmasını zorlaştırıyor.

106 devlet tarafından imzalanan 35 devlet tarafından onaylanan Misket Bombası Sözleşmesi 1 Ağustos 2010 tarihinde yürürlüğe giriyor. Sözleşme kapsamlı şekilde misket bombalarının üretimini, transferini ve kullanımını yasaklıyor ve devletlerin misket bombası cephanelerini açıklamalarını ve yok etmelerini, misket bombasıyla kirlenen bölgeleri temizlemelerini ve etkilenen topluluklara ve kazazedelere yardım sağlamalarını öngörüyor. Ne ABD ne de Yemen Sözleşmeyi imzaladı. Yine de Uluslar arası Af Örgütü misket bombalarının sivillerin olduğu bölgelerde kullanımının gelişigüzel olduğunu ve uluslar arası insani hukuka aykırı olduğunu söylüyor ve üretimlerinin, transfer ve kullanımlarının tamamen yasaklanmasını destekliyor.