Libya 18 kişiyi idam mangası kullanarak infaz etti
1 June 2010
Libya 18 kişiyi idam mangası kullanarak infaz etti
Uluslararası Af Örgütü Pazar günü çoğu yabancı olan 18 kişinin Libya’da idam mangası kullanılarak infaz edilmesini kınadı.
Libya lideri Muammer al Kaddafi’nin oğlu Saif al-Islam al-Kaddafi ile yakın ilişkileri oldan Cerene gazetesi Çad, Mısır ve Nijerya vatandaşlarının da içinde bulunduğu 18 kişinin kasti cinayetten hüküm giydikten sonra idam edildiklerini bildirdi.
“Uluslararası Af Örgütü cani ve inasnlık dışı cezanın en uç noktası ve yaşam hakkının ihlali olduğu gerekçesiyle her türlü vakada ölüm cezasına karşı çıkar,” dedi Uluslararası Af Örgütü Orta Doğu ve Kuzey Afrika direktörü Malcolm Smart.
“Libya’nın durumunda ölüm cezalarının uluslararası adil yargı standartlarına uymayan duruşmalardan sonra verildiğinden korkuyoruz.”
Cerene’nin haberine göre 14 kişi başkent Tripoli’de idam edilirken diğer 4 idam Libya’nın ikinci en büyük şehri Bengazi’de gerçekleşti. Ölenlerin kimlikleri Libya yetkilileri tarafından resmi olarak açıklanmadı.
Cerene raporuna göre 200’den fazla kişi hala idam edilmeyi bekliyor. Bunların arasında yüksek sayılarda yabancı uyrukluların bulunuyor ve bu kişilere ölüm cezası orantısız olarak uygulanıyor. Çoğu zaman Arapça gerçekleşen yasal davalar sırasında çeviri ya da tercüme yardımı veya kendi hükümetlerinin konsolosluk temsilcilerine erişimleri sağlanmıyor.
Yabancı uyruklular aynı zamanda idam cezalarını hafifletme yoluna başvuran Libyalılardan daha dezavantajlı durumdalar çünkü genel olarak sınırlı bütçeye sahipler ve iddia edilen kurbanlarının ailesiyle konuşmalarında onlara yardımcı olacak aile ağından da yoksunlar.
Qisas (cinayet cezası) ve diya (finansal tazminat veya kan parası) durumlarında cinayet kurbanının birinci derece yakını cinayetten hüküm giymiş ve idam cezasını bekleyen mahkûmu tazminat karşılığı affetmeye razı olabilir.
Şimdiye kadar Libya hükümeti ölüm cezasının kaldırılması adına yapılan işlerden kaçındı. Aralık 2007 ve 2008’de Libya BM Genel Kurulu’nun infazlara karşı evrensel bir moratoryum başlatan başarılı kararlarına karşı oy kullanan az sayıdaki devletlerden biriydi.
“Libyalı yetkililer infazlara karşı moratoryum ilan etmeliler ve idam cezasının kaldırılması için uluslararası akıma katılmalılar,” dedi Malcolm Smart. “İdam cezalarını bekleyen tüm kişilerin de cezalarını hafifletmeliler.”
“Geçen Pazar günkü dehşet verici olaylar tekrarlanmamalı. Yetkililer idam edilen 18 kişinin kimliklerini açıklamalı ve sonraki infazlardan vazgeçmeye yemin etmeliler.”
Uluslararası Af Örgütü yetkilileri en sıkı uluslararası tanınmış adil yargı standartlarının, özellikle idam cezası vakalarında, benimsenmesini sağlamaya çağırıyorlar.
“Libya’da en yüksek uluslararası standartlara uymayan davalardan sonra hala ölüm cezasına çarptırılan ve infaz edilen kişilerin olması çok mantıksız,” dedi Malcolm Smart.
Arka Plan
Libya mahkemeleri, özellikle cinayet ve uyuşturucuyla alakalı suçlar için ölüm cezaları vermeye devam ediyor, fakat ifade özgürlüğü ve toplanma özgürlüğü haklarının barışçıl kullanımı gibi diğer tür suçlar için de kullanılabiliyor. Libya’da her sene ne kadar insanın ölüm cezasına çarptırılıp ne kadarının infaz edildiği konusunda hiçbir resmi istatistik bulunmuyor.
Uluslararası Af Örgütü’nün Libya yetkililerinin idam cezası uygulanmasıyla ilgili detaylı bilgileri açıklaması için tekrar tekrar yapılan çağrıları karşılık görmedi.
