İspanya BM tarafından yapılan önemli tavsiyeleri destekliyor, fakat hücre hapsini kaldırmayacak
23 May 2010
Uluslararası Af Örgütü bugün İspanya’nın ulusal yargı ve uygulamayı uluslararası insan haklarına uygun hale getirecek BM Evrensel Periyodik Denetleme (UPR) Çalışma Grubu’ndaki devletlerin yaptığı bazı tavsiyeleri kabul etmedeki eksikliğini eleştirdi. Buna rağmen İnsan Hakları Konseyi’ndeki İspanyol yetkililer birçok önemli tavsiyeyi desteklemeyi üstlendi.
Uluslararası Af Örgütü kaldırılması için uluslararası ve yerel insan hakları oluşumlarının çağrılarına ve UPR sırasında bazı devletlerin tavsiyelerine rağmen İspanya’nın hücre hapsi uygulamasını denetlemeyi reddetmesini şiddetle kınıyor. Bu uygulama çerçevesinde terörizmle alakalı suçlar iddiasıyla tutuklanan bireyler 13 güne varan sürelerde (diğer ciddi suçlar için 5 güne kadar) hücre hapsinde tutuluyorlar. Bu süre içinde tutuklular kendi seçtikleri bir avukat tarafından yardım görme, kendilerine atanan avukata özel olarak danışma ya da ailelerini tutuklanmaları veya nerede oldukları ile ilgili bilgilendirme ya da yabancılar için konsolosluklarını veya büyükelçiliklerini haberdar etme haklarına sahip değil. Uluslararası Af Örgütü sık sık çoğu için etkin, hemen ve tarafsız soruşturma açılmayan hücre hapsi sırasında gerçekleşen işkence ve diğer kötü muamele iddialarıyla karşılaşıyor.
İspanya aynı zamanda devletlerin emniyet görevlileri tarafından gerçekleştirilen ciddi insan hakları ihlallerinin araştırılması için bağımsız bir polis şikayet mekanizması kurma tavsiyesini de reddetti. Uluslararası Af Örgütü tekrar tekrar hükümeti böyle bir mekanizma kurarak sorumluluk sağlamaya çağırıyor.
Her kişi için adil yargılanmayı garanti eden uluslararası ve Avrupa hukukuna aykırı olarak İspanya aynı zamanda terörizmle veya silahlı gruplar operasyonu ile bağlantılı suçlamalarla karşılaşan tutuklular için uzama teminatı oluşturma tesviyelerini de reddetti.
Uluslararası Af Örgütü İspanya’nın ne zaman olmuş olursa olsun suçun süregelen doğası gereği ve uluslararası zorunluluklarla uyumlu şekilde zorla kaybolmalarla ilgili suçları araştırma, cezalandırma ve caydırma ile ilgili tavsiyeyi gözden geçireceğine dikkat çekti. Uluslararası Af Örgütü İspanya’yı Franco dönemindeki suçları soruşturma ve uluslararası hukuk altında hiçbir insanlık suçunun cezasız kalmamasını sağlamaya davet etti. Uluslararası Af Örgütü İspanya’yı bu tavsiyeyi İnsan Hakları Konseyi’nin Eylül 2010’daki oturumundan önce dinlemeye çağırıyor.
Gelecek aylarda İspanya Ceza Yasası’ndaki işkence tanımlamasını netleştirmesi ve gözden geçirmesi tavsiyesini inceleyecek. Uluslararası Af Örgütü İspanya’yı denetim sırasında önerildiği gibi İşkence ve diğer Kötü, İnsanlık Dışı ve Küçük Düşürücü Muamele veya Cezaya karşı Konvansiyonu 1.maddesiyle uyumlu ve işkenceyi her türlü durum içerisinde yasaklayacak bir işkence tanımını benimsemeye çağırıyor.
Uluslararası Af Örgütü ayrıca İspanya’yı tutukluların hukuki yardıma erişiminin gecikmesiz sağlanması ve bir avukatla özel olarak görüşebilmesi tavsiyesini de kabul etmeye davet ediyor.
Uluslararası Af Örgütü İspanyol yetkililerin kişileri işkence veya kötü muamele ile karşılaşabilecekleri ülkelere gönderdikleri birçok olay belgeledi ve belgesi olmayan kişilerin İspanya’ya girişlerinin önlenmesi için alınan önlemlerin non-refoulement yasağını ihlal ettiği hakkındaki endişelerini dile getirdi. Örgüt İspanya’yı non-refoulement prensibine uymaya ve uluslararası koruma isteyen tüm bireylerin sığınma prosedürlerine etkin erişimlerini sağlamaya çağırıyor.
Uluslararası Af Örgütü İspanya’nın ırkçı nedenli suç ve kazaların resmi istatistiklerini yayınlama ve ırkçılık ve yabancı düşmanlığına karşı ulusal bir plan geliştirme tavsiyelerini desteklemelerini hoş karşılıyor. Bu tavsiyeler örgütün daha önceden verdiği önerilerle uyumlu. Ayrıca İspanya’nın ırkçı şiddetle iligili tüm faaliyetleri araştırma ve sorumluları cezalandırmayı yoğunlaştırmayı kabul etmelerini de memnuniyetle karşılıyoruz.
İspanya aynı zamanda cinsiyete bağlı şiddet karşı yargı ve yasama önlemlerinin alınmasına ve kadınların haklarını garanti altına almak için çalışmalarına devam ediyor. Fakat, Uluslararası Af Örgütü İspanya’nın kadın ve kız çocuklarına karşı şiddetle savaşmak için ulusal bir plan benimseme tavsiyesini desteklemediği için endişeli. Uluslararası Af Örgütü İspanyol yetkilileri bu durumu yeniden gözden geçirmeye ve cinsiyete bağlı şiddet mağdurlarına korumak için alınan önlemler almaya ve gerekli tazminatı sağlamaya davet ediyor.
Çok sayıdaki devlet İspanya’nın göçmenlerin insan haklarını koruması için tavsiyede bulundu. Uluslararası Af Örgütü İspanya’nın bu tavsiyelere desteğini ve refakatsiz göçmenlerle ilgili faaliyetlerin uluslararası standartlara uyumlu olması için gerekli önlemleri almasını memnuniyetle karşılıyor. Örgüt bu önlemlerin hemen uygulanmasını dört gözle bekliyor ve İspanya’yı her türlü durumda çocuğun çıkarlarına saygı göstermeye çağırıyor.
Birçok devlet İspanya’nın Göçmen İşçiler ve Aile Üyelerinin Haklarının Korunması Uluslararası Konvensiyonu’nu imzalayıp kabul etmesi tavsiyesinde bulundu. Uluslararası Af Örgütü bu fırsatı İspanyol yetkilileri bu tavsiyeyi desteklemeye çağırmak için kullanıyor.
Uluslararası Af Örgütü İspanya’yı diğer devletler tarafından denetim sırasında yapılan tavsiyelerin mümkün olan en fazla şekilde desteklemeye ve hiç vakit kaybetmeden ulusal düzeyde uygulanması için gerekli adımları atmaya davet diyor.