ACİL EYLEM: İki Kürt çok kısa süre içerisinde idam edilme riski ile karşı karşıya
4 May 2010
ACİL EYLEM
İran: Hossein Khezri ve Zeynab Jalalyan adlı iki Kürt çok kısa süre içerisinde idam edilme riski altında
Kürt azınlığına mensup 28 yaşındaki Hossein Khazri ve 27 yaşındaki Zeynab Jalalian’ın çok kısa süre içerisinde idam edilmekle karşı karşıya olduklarından endişe duyuluyor. Her ikisi de ayrı davalardan Kurdistan Özgür Yaşam Partisi üyesi oldukları için “Allah düşmanlığı” suçundan mahkûm oldular.
Hossein Khazri 2008 yılında Kermanshah’da tutuklandı, İstihbahrat Bakanlığı ve Muhafız alaylarının gözetimindeki bir gözaltı merkezinde tutulduktan sonra İran’ın Kuzey-Batısında bulunan Urumiye şehrinin Devrim Mahkemesi tarafından yargılanarak “Allah düşmanlığı” (“moharebeh”) suçundan ölüm cezasına çarptırıldı. Karar, 2009 Ağustos ayı içinde veya sularında onaylandı. Khazri işkence gördüğünü dile getirdi ve bir soruşturma açılmasını talep etti, ancak 2010 Mayıs ayında talebi geri çevrildi. 11 Nisan 2010 tarihinde Urumiye Merkez Cezaevinden bilinmeyen bir yere taşınması, Khazri’nin ölüm cezası infazının her an gerçekleşebileceği endişesini arttırıyor.
İran’ın Kuzay-Batısında bulunan Maku kentinde yaşayan Zeynab Jalalian 2009 Ocak ayı sularında Kermanshah Devrim Mahkemesi tarafından “Allah düşmanlığı” gerekçesiyle ölüm cezasına çarptırıldı. Bundan evvel, 8 ay boyunca İstihbarat Bakanlığının bir gözaltı merkezinde ailesine haber verilmeden tutuklu kaldı. Davası süresince avukat tutmasına izin verilmediği gibi, Jalalian’ın davanın yalnızca bir kaç dakika sürdüğünü aktardığı bildirildi. Zeynab Jalalian’ın ölüm cezası 26 Kasım 2009 tarihinde Yargıtay tarafından onaylandı.
2010 Mart ayının başlarında, Zeynab Jalalian Kermanshah Cezaevi’nden, muhtemelen İstihbarat Bakanlığını gözaltı merkezi olduğu tahmin edilen, bilinmeyen bir yere taşındı. Haftalar sonra, 2010 Mart ayının sonlarına doğru, Tahran’daki Evin Cezaevinin 209 bölümüne transfer oldu. Bu transferin kesin sebepleri bilinmemekte olmakla birlikte, İran’lı Muhabir ve İnsan Hakları Aktivistleri’nin internet sayfasında Jalalian’ın ölüm cezasının infazını beklediğini söylediği bildirildi.
LÜTFEN DERHAL FARSÇA, ARAPÇA, İNGİLİZCE, FRANSIZCA VEYA KENDİ DİLİNİZDE MEKTUP YAZIN:
• İran’lı yetkililere Hossein Khezri ve Zeynab Jalalian’ı idam etmemeleri için çağrıda bulunun;
• Ölüm cezalarını değiştirmelerini ve uluslararası hukuka uygun bir şekilde, işkence veya diğer kötü muamelelerle elde edilmiş kanıtları geçerli sayılmayarak adil yargılanmalarını talep edin;
• Uluslararası Af Örgütü’nün devletlere suç işlemekle şüphelenen şahısları adalet önüne sevk etme hakkını ve sorumluluğunu, uluslararası adil yargılama standartlarına uygun olduğu sürece tanıdığını, ancak ölüm cezasına verilebilecek en zalim, insanlık dışı ve onur kırıcı ceza olduğu için karşı çıktığını belirtin.
Türkçe:
Ekselansları,
21 Nisan 2010 tarihli Uluslararası Af Örgütü raporundan Kürt mahkûmlar Hossein Khezri ve Zeynab Jalalian’ın çok kısa bir sure içerisinde idam edilmek üzere olduklarını öğrendim. Ayrıca, Hossein Kherzi’nin 2010 Nisan ayında Urumiye Merkez Cezaevinden bilinmeyen bir yere taşındığını, Zeynab Jalalian’ın ise 2010 Mart ayının sonlarına doğru, Tahran’daki Evin Cezaevinin 209 bölümüne transfer olduğunu ve burada ölüm cezasının infazını beklediğini öğrendim.
Hossein Kherzi ve Zeynab Jalalian’ı ölüm cezalarını infaz etmemeniz için size çağrıda bulunuyorum. Aynı rapor, Uluslararası Af Örgütü’nün elinde her iki mahkûmun işkence ve kötü muamelelere maruz kaldıklarına dair bilgi olduğunu bildiriyor. Sizden Hossein Kherzi’nin ve Zeynab Jalalian’ın ölüm cezalarının değiştirilmelerini ve uluslararası hukuka uygun bir şekilde, işkence veya diğer kötü muamelelerle elde edilmiş kanıtlar geçerli sayılmayarak adil yargılanmalarını talep ediyorum. Uluslararası Af Örgütü devletlere suç işlemekle şüphelenen şahısları adalet önüne sevk etme hakkını ve sorumluluğunu, uluslararası adil yargılama standartlarına uygun olduğu sürece tanımaktadır, ancak ölüm cezasına verilebilecek en zalim, insanlık dışı ve onur kırıcı ceza olduğu için karşı çıkıyor.
Bu konuda elinizden geleni yapacağınıza inanıyorum.
Saygılarımla,
Ad Soyad:
Adres:
İmza:
İngilizce:
Your excellency,
I learned from Amnesty International’s UA 88/10 numbered report issued on April the 21st 2010, that Kurdish convicted Hossein Khezri and Zeynab Jalalian Saeed Ali Shamrookh are at imminent risk of execution. I also learned that Hossein Kherzi has been transferred on April 2010 from Oromieh Central Prison to an unknown location and Zeynab Jalalian has been moved in late March 2010 to the Section 209 of Evin Prison in Tehran, where she is reported to await her execution.
I urge you not to execute the death sentences of Hossein Kherzi and Zeynab Jalalian. The same reports states that Amnesty International has information that both convicts have been tortured and ill-treated. I call upon you to commute their death sentences and retrial them in fair proceedings in line with international law and to disregard any evidence obtained under torture or other ill-treatment. Amnesty International recognizes the right and the responsibility of governments to bring to justice, in conformity with international standards for fair trial, those suspected of criminal offences, but opposes the death penalty as the ultimate cruel, inhuman and degrading punishment.
Yours Sincerely,
Name:
Surname:
Address:
Signature:
LÜTFEN 2 HAZİRAN 2010 TARİHİNDEN ÖNCE MEKTUPLARINIZI AŞAĞIDAKİ ADRESLERE YOLLAYIN:
İslami Cumhuriyeti Lideri:
Ayetullah Sayed ‘Ali Khamenei
The Office of the Supreme Leader
Islamic Republic Street – End of Shahid Keshvar Doust Street,
Tehran,
Islamic Republic of Iran
E-posta: info_leader@leader.ir
Web sitesi: http://www.leader.ir/langs/en/index.php?p=letter (English)
Hitap şekli: Ekselansları (your Excellency)
Adalet Bakanı
Ayetullah Sadeqh Larijani
Howzeh Riyasat-e Qoveh Qazaiyeh (Office of the Head of the Judiciary)
Pasteur St., Vali Asr Ave., south of Serah-e Jomhouri,
Tehran, 1316814737
Islamic Republic of Iran
E-posta: Web sitesi aracılığıyla: http://www.dadiran.ir/tabid/75/Default.aspx
İlk yıldızlı kutu: İsminiz; İkinci yıldızlı kutu: Soyadınız; Üçüncü yıldızlı kutu: Email adresiniz
Hitap şekli: Ekselansları (Your Excellency)
Mektupların kopyalarını aşağıdaki adrese gönderin:
Direktör, İran İnsan Hakları Yüksek Konseyi
Mohammad Javad Larijani
Howzeh Riassat-e Ghoveh Ghazaiyeh (Office of the Head of the Judiciary)
Pasteur St, Vali Asr Ave., south of Serah-e Jomhuri
Tehran 1316814737
Islamic Republic of Iran
Fax: +98 21 3390 4986
E-posta: bia.judi@yahoo.com (Alıcı: FAO Mohammad Javad Larijani)
Ayırca ülkenizdeki diplomatik temsilciliklere de mektubunuzun bir kopyasını yollayınız.
MEKTUPLARINIZ HEMEN GÖNDERİN: Lütfen belirtilen tarihten sonraki gönderileriniz için Uluslararası Sekretarya veya bulunduğunuz ülkedeki Uluslararası Af Örgütü şubesi ile bağlantıya geçiniz.
Ek bilgi
Zeynab Jalalian ölüm cezası onaylandıktan sonra internette yayımlanan bir mektup yazdı. Mektupta işkence gördüğünü belirtti ve ekledi: “Hâkime anneme hoşçakal diyebilir miyim diye sordum. Bana susmamı söyledi. Hâkim talebimi geri çevirdi ve annemi görmemi ret etti”.
Kürtler İran’ın çok sayıda azınlık gruplarından biri, çoğunlukla ülkenin Batı ve Kuzey-Batısında, Kordestan vilayetinde ve Türkiye ile Irak’taki Kürt bölgeleriyle sınırı olan çevre vilayetlerde yaşıyorlar. Dini, ekonomik ve kültürel ayrımcılıklara maruz kalıyorlar (daha fazla bilgi için bkz Iran: Human Rights Abuses against the Kurdish minority, Temmuz 2008, İndeks MDE 13/008/2008). İran Kürdistan Demokrat Partisi ve Marksist eğilimli Komala örgütü gibi Kürt oluşumları uzun yıllar boyunca İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı silahlı mücadele sürdürmüşlerdir. Kürdistan Özgür Yaşam Partisi ise (Kürtçe kapanımı ile PJAK olarak da bilinen oluşum), 2004 yılında kurulmuş ve İran’da “tüm vatandaşların, İranlı, Kürt, Azeri, Baluş, Türkmen, Arap ve diğer etnik grupların demokratik bir sistemin oluşturduğu çerçevede kendilerini yönetebildiği demokratik bir model” oluşturmayı amaçlıyor. Grup, İran güvenlik güçlerine yönelik silahlı saldırılarda bulunmuş olsa da 2009’da tek taraflı bir ateşkes ilan etti.
İran’da ölüm cezalarının çok geniş bir şekilde uygulanıyor. Bu gerekçeler, çoğunlukla devlete karşı silahlı direnişte bulunmak nedeniyle çarptırılan “Allah düşmanlığı” suçu da dâhil olmak üzere diğer ulusal güvenlik ve casusluk suçlarını da kapsıyor. 2009 Kasım ayından beri iki Kürt – Ehsan Fattahian ve Fasih Yasmani – bu iddialarla idam edildiler (bkz UA:271/09 ve gelişmeler ve Iran: Halt executions of Kurdish and other political prisoners, 12 Ocak 2010, İndeks: MDE 13/007/2010)
En aşağı 18 Kürt erkek ve bir Kürt kadının, yasaklı Kürt örgütlerinin üyeleri oldukları veya bu örgütlerde yaptıkları faaliyetlerden oluşturulan iddialar nedeniyle ölüm hücrelerinde tutuldukları düşünülüyor. Mahkûmlar arasında Farzad Kamangar, Farhad Vakili, Habibollah Latifi, Sherko Moarefi, Ali Haydarian, Anvar Rostami, Rostam Arkiya, Mostafa Salimi, Hassan Talai, Iraj Mohammadi, Rashid Akhkandi, Mohammad Amin Agoushi, Ahmad Pouladkani, Sayed Sami Hosseini, Sayed Jamal Mohammadi, Mohammad Amin Abdolahi, Ghader Mohamadzadeh, Aziz Mohammadzadeh ve Shirin Alam-Hoei de bulunuyor. Bazı mahkumların hapis cezaları temyiz üzerine ölüm cezasına çevrildi. Siyasi suçlardan ölüm hücrelerinde bulunan Kürtlerin bazıları hakkında daha fazla bilgi için, bkz: Iran: Worsening repression of dissent as election approaches, Şubat 2009, MDE 13/012/2009: http://www.amnesty.org/en/library/info/MDE13/012/2009/en
