Nepal: Yetkililer, 15 yaşındaki Maina Sunuwar için adaleti sağlamak zorunda

Nepal: Yetkililer, 15 yaşındaki Maina Sunuwar için adaleti sağlamak zorunda

Uluslararası ve yerel insan hakları örgütleri bugün, Nepalli yetkilileri 15 yaşındaki Maina Sunuwar’a işkence yaparak öldüren 4 ordu görevlisinin yargı sürecini engellemeye bir son vermeleri için çağrı yaptı.

Nepal Başsavcısı, Profesör Bharat Karki’ye Maina Sunwar’ın ölümünün 6. Yıldönümünde gönderilen açık mektupta, görevlileri yargı önüne çıkarmayı önleyen engellerin kaldırılması yönünde çağrıda bulunuldu.

Ordu görevlileri Maina’yı boğulduğuna inandırma ve ölümüne sebep olan 220 voltluk elektrik verme suçlarıyla itham ediliyorlar. Cesedi gizlice gömülmüş fakat daha sonra BM arabulucularının yetiştirildiği ordu barakalarının altında bulunmuş ve topraktan çıkarılmıştı.

Nepal Savunma Forumu başkanı Mandira Sharma, “Nepalli siyasetçiler sürekli barış sürecini mantıklı bir sonuca ulaştırmaktan bahsediyorlar fakat bir barış süreci, genç bir kızı öldürmekle suçlananlar özgür kalıyorsa, ne kadar mantıklı olabilir?”dedi.
Mektup, olayın Nepalli bir sivil toplum örgütü olan Savunma Forumu tarafından ayrıntılı analizinin yayınlanması ile aynı zamana denk geldi.

Bu iki belge, hükümetin Maina ve ülkenin 10 yıldır süregelen ve 2006 yılında son bulan Maoistler ve hükümet arasındaki çatışmalarda hayatını kaybeden diğer yüzlercesi gibi birçok olaydaki araştırma ve yargılama başarısızlığını gözler önüne seriyor.

Örgütler, 3 askerin yalnızca küçük disiplin suçlarından Askeri Mahkemede sorgulanmasının ardından Maina’nın ailesi için adalet talep ediyor.

Davanın sivil yargı kapsamına dâhil olduğunu belirten Eylül 2007 Yüksek Mahkeme kararına ve Kavre Bölge Mahkemesi’nin çıkardığı tutuklama kararına rağmen ordu işbirliği yapmaktan kaçındı ve polis hiçbir tutuklama yapmayı başaramadı. Nepal ordusu suçlananlardan biri olan Binbaşı Niranjan Basnet’i teslim etmek yerine ona sığınma sağlıyor.

Uluslararası Af Örgütü Asya-Pasifik genel müdür yardımcısı Donna Guest, “Maina’yı öldürmekle suçlananların yakalanması ve hukuk önünde yargılanmasındaki başarısızlık Nepal’in yargı sistemindeki zayıflığı açıkça gözler önüne seriyor. Bu durum barış sürecinde insan hakları ihlalleri ve dokunulmazlığın kaldırılması üzerinde duran siyasetçilerin sözlerini alay konusu yapıyor. Şimdi hükümetin yapması gereken Maina’yı öldürmekle suçlanan kişileri yakalamak ve yargı karşısına geçmelerini sağlamak” dedi.

Binbaşı Basnet’in 12 Aralık 2009’da Chad’da düzenlenen BM Barış Misyonu sırasında Nepal’e geri gönderilmesi tutuklanacağı umutlarını arttırmıştı fakat 2 ay sonra bile ordu hala Basnet’i korumaya devam ediyor.

FOHRİD’den Birendra Thapaliya, “BM Barışı Koruma Misyonlarına asker gönderen hükümetler, sadece daha önceden insan haklarını ihlal etmemiş kişilerin yurtdışına gönderilmelerini sağlamalılar. Bu sadece Nepal ordusunun güvenilirliği için değil, aynı zamanda hükümetlerin daha önceki insan hakları ihlalleriyle ilgilenmedeki itibarları için de çok önemli” şeklinde konuştu. 
Savunma Bakanı, Bidhya Bhandari, Nepal Başbakanı’nın söylemlerine ters düşerek Askeri Mahkeme’nin davayı kapattığını resmen belirtti. Fakat Askeri Mahkeme’nin işkence ve cinayetle değil, yalnızca disiplinle ilgili daha az önemdeki suçları seçtiğini göze alırsak suçlular Maina’nın cinayetiyle ilgili mahkeme karşısına hala çıkmadılar.

Accountability Watch Committee’den Sushil Pyakhurel, “Küçük, silahsız bir kızı yatağından alıp suda boğarak ve elektrik vererek işkence yapmak Askeri Mahkeme’nin disiplin suçu saydığı şeylerden çok daha vahim bir durum. Böyle ciddi suçlar için, şüpheliler hükümet görevlileri de olsa Maoist de olsa bağımsız ve yansız bir sivil mahkemenin önüne çıkarılmak zorundalar” diyor.

Maina’nın ölümü bugün binlerce Nepalli’nin  karşılaştığı adaletsizlik ve güvensizliğin sembolü oldu. Maina cinayeti için ne kadar Nepal ordusu odak haline gelse de, Nepal Birleşmiş Komünist Partisi (Maoist) üyeleri de çatışma sırasında gerçekleşen ve hala çözümlenmemiş bir çok insan hakları ihlallerinden sorumlu.

Uluslararası Asya-Pasifik Jüri Komisyonu müdürü Roger Normand, “Nepal Yüksek Mahkemesi’nin kararlarına uyma ve yasal tutuklama kararlarını yerine getirmedeki başarısızlık, hukuksuzluk ve yolsuzluk sinyalleri olarak algılanıyor. Hukuki bir çözüm ve adil bir mahkeme Nepal barış sürecinin sağlamlaşmasını sağlayacak olan ‘hukuk önünde eşitlik’ mesajını verebilir” dedi.
Maina’nın annesi, Devi Sunuwar, Davanın çözümlenmesinin Nepal’i dokunulmazlık döngüsünden kurtaracağına inandığını söylüyor.

Devi Sunuwar, “Bugün kızım Maina’nın cinayetinin üzerinden 6 yıl geçti. Onun kaybı beni çok üzüyor fakat aynı zamanda üzüntüm ülkede barış ve adaleti sağlamak için aynı güçlüklerle karşı karşıya olan binlerce anne, baba ve kardeş için,” dedi