Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi güçlendirilmeli
15 February 2010
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Güçlendirilmeli
Uluslararası Af Örgütü, 18-19 Şubat’ta İsviçre’nin Interlaken bölgesinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’yle (AİHM) ilgili reformları tartışmak üzere buluşacak olan 47 üye ülkenin bakanlarından oluşan Avrupa Konseyi’ni, Avrupa’da insan haklarını güçlendirmeye çağırıyor.
Uluslararası bir yargı organı olan AİHM’nin amacı, Avrupa Konseyi’ne üye ülkelerin uygulamakla yükümlü oldukları Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne uymalarını sağlamaktır.
50 yıllık varlığı süresince, AİHM, 10 bin’den fazla kararıyla, davaya konu ülkelerin Avrupa Şartı’na uymakla ilgili yükümlülüklerini yerine getirmediklerine hükmetti.
AİHM’nin, 100 binin üzerinde birikmiş davası ve her yıl eklenen davalarla birlikte devasa boyutlarda bir iş yükü var.
Uluslararası Af Örgütü Hukuk Danışmanı Jill Heine, “İleri doğru adım atmak, Konvansiyon’un ulusal düzeyde uygulanır hale gelmesi demektir. Böylece Avrupa çapında insan haklarına saygıyı arttırabiliriz” diyor.
“Eğer hükümetler, Şart’taki yükümlülüklerini yerine getirir ve AİHM’in kararlarını hızla uygularlarsa, Mahkeme’ye gelen dosya sayısı çok çabuk bir şekilde düşürülebilir”
“Öte yandan, yüz milyonlarca Avrupalı’nın doğrudan ulaşımına açık olan Mahkeme’ye ulaşım kısıtlanmamalı, aksine bu ulaşımın genişlemesi için çaba harcanmalıdır. Başvurular için ödenen harçlar kaldırılmalı, Mahkeme’ye başvurmak için avukat tutma ve İngilizce ya da Fransızca başvuru zorunluluğu kaldırılmalıdır.”
Uluslararası Af Örgütü, bireylerin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ne göre haklarının ihlal edildiğini düşündüklerinde, iç hukuk yolları tükendiğinde başvurabilecekleri, bağımsız ve güçlü bir Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi istiyor.
- Örgüt, Avrupa Konseyi’ni, AİHM’nin insan haklarını korumasının güçlendirmek üzere adımlar atmaya, bağımsızlık ve üstünlüğünden ödün vermemeye çağırıyor.
- Bireyler, kendi ülkelerinde iç hukuk yollarını tükettikten sonra, bireysel başvuru yapabilme hakkına sahip olmalılar.
- Başvurular verimli, adil, şeffaf bir süreçle izlenilmeli ve dosyaların büyük çoğunluğunu oluşturan (%90 civarında) varolan kriterler gereği kabul edilemeyecek başvurular ayıklanmalı.
- Kabul edilebilir bir süre içinde davaları görmek üzere, maddi olarak desteklenmeli, gerekli insan gücü sağlanmalı ve bu sayede mahkeme uygun bir şekilde yapılandırılmalı. Ancak bu ek bütçe, Avrupa konseyi’ne bağlı diğer insan hakları mekanizma ve yapılarının bütçesinde kısıtlamaya gidilmesi anlamına gelmemeli.
- AİHM’le ilgili her tür reform bilgiye dayalı analize dayanmalı, günümüzde gerçekleşen ve ileride gerçekleşebilecek reformlar hesaba katılarak, şeffaf bir süreç içinde geliştirilmeli.
- Bakanlar Komitesi’nin AİHM’in kararlaraının güçlenmesi için denetleyen ülkeler içindeki rolü arttırılmalıdır.