2010 Yoksulluğa Karşı Avrupa Yılı: Romanlar’ın dışlanmasına son verin
21 January 2010
2010 Yoksulluğa Karşı Avrupa Yılı: Romanlar’ın dışlanmasına son verin
2010 Sosyal Dışlanma ve Yoksullukla Mücadele için Avrupa Yılı açılış konferansı 21 Ocak günü Madrid’de yapılırken, Uluslararası Af Örgütü Avrupa Birliği’ni (AB) Avrupa’da yaşayan Roman nüfusun sürekli maruz kaldığı insan hakları ihlallerine dur demeye çağırıyor.
Uluslararası Af Örgütü, AB Dönem Başkanı İspanya’ya gönderdiği mektupta Romanlar’ın zorla tahliyelerinin durdurulmasını ve ayrı okullara son verilmesini istiyor.
Uluslararası Af Örgütü AB Ofisi Direktörü Nicolas Beger, “Romanlar, AB’de hem yoksulluk hem de marjinalleştirme sebebiyle acı çeken azınlıkların en belirgin olanı. Onlara farklı davranmak hala kabul edilebilir sayılıyor ve bu durum kabul edilemez” diyor.
Uluslararası Af Örgütü, AB’nin hemen her ülkesinde Romanlar’ın zorla tahliye edildiğini, AB’nin politik kararlarına bağlı kalarak bu duruma karşı harekete geçmesini ve Roman çocukların ana akım eğitim içinde yer almasını sağlamak üzere üye ülkelerin gerekli yasal düzenlemeleri yapmasını istiyor.
Son dönemde AB içinde Roman topluluklarının zorla tahliyesiyle ilgili daha fazla vaka yaşanmaya başlandığnı gösteren pek çok örnek bulunuyor. Milan’ın kuzeyindeki Bacula topluluğundan, bir köprü altında yaşayan 150 kişi Mart ayında zorla tahliye edildi. Orada yaşayan insanların daha önce uyarılmamış olması bir yana, dağıtılan gruptan 70 kişiye alternatif bir sığınma yeri bile gösterilmemişti.
Uluslararası hukukun ihlali anlamına gelen benzer durumlar Slovakya ve Yunanistan’da da yaşanmış, Uluslararası Af Örgütü tarafından kayda geçirilmişti. Bu ihlaller arasında, uygun ve yeterli sürenin tanındığı tahliye kararlarının bildirilmemesi, uygun bir danışma hizmetine ulaşımın sağlanmaması, yasal yolların kapanması ve gerektiğinde yasal yardım sağlanmamasını ve uygun bir alternatif barınma ve tüm kayıplar için tazminat verilmemesi de bulunuyor.
Roman çocukların okullarda ayrıma tabi tutulması ise bir başka sıkıntı alanı. Geçtiğimiz aylarda Çek Cumhuriyeti’nde yaşayan Romanlar’ın uğradığı ayrımcılık ve insan hakları ile ilgili yayımlanan Uluslararası Af Örgütü raporunda, Roman çocukların “hafif zeka geriliği” olan çocuklarla aynı sınıfa konuldukları, diğer Roman çocuklarınsa, sadece Roman çocuklar için yapılmış, daha düşük kalitede eğitim verilen okullarda eğitim gördüğü belgelenmişti. Bu durum 2007 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Çek Cumhuriyeti’ni Roman çocukları “özel okullara” yerleştirerek insan haklarını ihlal ettiğine karar vermesiyle de netleşmişti.
Uluslararası Af Örgütü İspanya Şubesi Direktörü Esteban Beltran, “Bu tür bir ırk ayrımcılığı Romanlar’ın kamusal hayattan dışlanmalarını arttırmak ve Avrupalı genç Romanlar’ın önündeki olasılıkları kısıtlamaktan başka bir işleve sahip olamaz” diyor.
“Eğer AB yoksulluk ve sosyal dışlanma ile mücadele etmeye gerçekten niyetliyse, Romanlar’a karşı gerçekleşen ayrımcılığı hemen sonlandırmalıdır. Romanya’da beş yıl önce zorla tahliye edildiğinden beri bir atık toplama istasyonu yakınında yaşayan Erzsébet Fodor ve ailesinin durumuyla ilgili tek bir somut adım hemen tanımlanmalıdır. “