Kosova: Romanlar’a Karşı Gerçekleşen Saldırıları Soruşturun
8 September 2009
Kosova: Romanlar’a Karşı Gerçekleşen Saldırıları Soruşturun
Yetkililer Savunmasız Toplulukları Korumalılar
Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü bugün yaptıkları açıklamada, Kosova’daki yetkilileri ve uluslararası camiayı, Roman topluluklarına karşı son günlerde yükselen saldırı dalgasına karşı birlikte hareket etmeye çağırıyor. Gerçekleşecek hareket, hızla saldırganları da belirleyecek, saldırıları örgütleyenleri de kapsayacak soruşturmalarla başlamalı. Bu soruşturmalar, gelecekte gerçekleşebilecek saldırıları da engelleyebilmeli.
Saldırılar öncelikle Ağustos ortasında, Kosova’da yaşayan Romanlar’ın medyasında haber oldu. Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü, Roman sivil toplum örgütleriyle birlikte olayları ve olaylara dair yetkililerin attığı adımları belgelemek üzere bölgedeydi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü Batı Balkanlar Araştırmacısı Wanda Troszczynska-van Genderen, “Bu olaylar Kosova’daki Romanlar’ın nasıl bir durumda yaşadıklarını bir kez daha gösteriyor… Kosova, uluslararası polis ve savcıların saldırıları durdurabilmesinin tek yolu, saldırıyı düzenleyenleri adalet önüne çıkarmaktır” diyor.
Kosova Devlet Radyo Televizyonu’nda yer alan ve Romanca yayınlanan bir program olan Yekhipe, 13 Ağustos tarihli yayınında, Romanlar’a karşı saldırıların ülkede yaşayan Arnavutlar tarafından Temmuz’un son haftası Gnjilane’de (Gjilan) gerçekleştiğini söyledi. Birbirinden ayrı olaylarda, biri topluluk lideri dört kişinin yaralandığı açıklandı. Kosova’da bulunan Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Örgütü (OSCE) saldırıların polise bildirildiğini ve soruşturma başlatıldığını açıkladı.
Yekhipe programı, intikam saldırılarını tetikleyeceği için korkudan polise bildirilmeyen başka saldırıları da haberleştirdi. Kosova OSCE yetkilileri aynı hafta Gnjilane’de Roman aileye ait bir evin de soyulduğunu bildirdi.
25 Ağustos’ta Urosevac (Ferizaj) Kasabası ve Halit Ibishi bölgesinden 20 Roman ailesi, Urosevac Belediyesi Toplum Dairesi’ne verdikleri dilekçede ailelerinin “kimliği belirsiz kişilerce” sözlü ve fiziki tacize uğradığını söyleyince başka olaylar da yaşandı. Bu aileler Kosova Polisi ve belediye yetkililerinden yardım istediler. Polis iddiaları soruşturuyor.
Kosova’daki Birleşmiş Milletler Misyonu (UNMIK), BM Mülteciler Yüksek Komiserliği (UNHCR), OSCE, Avrupa Birliği Hukukun Üstünlüğü Misyonu (EULEX) da dahil uluslararası kurumlar Kosova’daki azınlıkların durumu ve güvenliğini izlemekle yükümlüler. Bu kurumlar,başlangıçta olaylarla ilgili çıkan haberlere dair hiçbir yorumda bulunmadılar. Kurumlar, gerçekleşen olayların etnik temelli olup olmadığını anlamak için yeterli bilgiye ulşamaya çalışıyorlar.
Kosova Polisi ile Gnijlane ve Urosevac yerel polis kuvvetleri gergin bölgelerde devriye sayısını arttırdılar. Ancak şu ana kadar bir tutuklama yapılmadı. Şu ana kadar Kosova güçleri ya da uluslararası güçler saldırıları kınayan resmi bir açıklama yayınlamadı. Uluslararası Af Örgütü Balkanlar Araştırmacısı Sian Jones, “Olay gerçekleştiğinde müdahale etmek yeterli değil. Romanlar’ın haklarını korumak için daha fazla polis devriyesinin yanı sıra olayları ciddi ve tam olarak araştırmakla görevli polislere rapor etmeleri için bu toplulukları cesaretlendirilecek adımları da içeren koruyucu önlemleri devreye sokulmalı” dedi.
Son on yıl içinde Kosovalı ve uluslararası yetkililer azınlık toplulukları korumak konusunda sürekli başarısız oldular. Bu durum, etnisite üzerinden gelişenler de dahil olmak üzere azınlık topluluklarını, 2004 martında Romanlar’a karşı girişilenler de dahil olmak üzere çeşitli saldırılara açık hale getirdi.
İnsan Hakları İzleme Örgütü sorunları raporlamıştı:
“Not on the Agenda: The Continuing Failure to Address Accountability in Kosovo Post-March 2004”
http://www.hrw.org/en/reports/2006/05/29/not-agenda-0
“Kosovo Criminal Justice Scorecard”
http://www.hrw.org/en/reports/2008/03/27/kosovo-criminal-justice-scorecard-0.
Ayrıca, Uluslararası Af Örgütü Yıllık Rapor 2009’da Kosovayı da içeren Sırbistan bölümüne bakabilirsiniz
http://www.amnesty.org.tr/ai/system/files/yillikrapor2009.pdf (Türkçe)
http://report2009.amnesty.org/en/regions/europe-central-asia/serbia
İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün Kosova’daki çalışmaları için:
http://www.hrw.org/special_focus/list/872
Uluslararası Af Örgütü’nün Kosova’daki çalışmaları için:
http://www.amnesty.org/en/region/serbia
