Bağımsız İnsan Hakları Savunucusu Huang Qi serbest bırakılsın
2 August 2009
Uluslararası Af Örgütü, Çin yetkililerinin, Sichuan tabanlı insan hakları aktivisti Huang Qi aleyhindeki siyasi amaçlı cezai kavuşturmanın düşürmesi ve koşulsuz serbest bırakması çağrısında bulundu.
13 aydan fazla gözaltında kaldıktan sonra, Huang Qi 5 Ağustos Çarşamba günü Chengdu Şehri’nde Houwu Bölge Halkı Mahkemesi’nde kapalı kapılar arkasında yargılanacak. Kendisi “yasadışı olarak son derece gizli belgeler bulundurmaktan” suçlu bulunursa üç yıla kadar hapis cezası alacak.
Yerel kaynaklara göre, polis bazen Huang Qi’yi uykusuz bırakarak bir seferde uzun saatler boyu sorgulamıştır. Yerel yetkililer aleyhinde hukuki olarak açılan davada beş ilkokul öğrencisinin ailesine verdiği yardımdan dolayı defalarca sorgulanmıştır. Beş ilkokul öğrencisi 2008’in Mayıs ayında Sichuan depreminde okul binalarının çökmesi sonucu hayatını kaybetmiştir. Aileleri – yerel yetkilileri de içeren – yolsuzluktan dolayı bazı kamu binalarının kötü inşaat sebebiyle depremde çöktüğüne inanmaktadır.
Ailesi, Huang Qi’nin gözaltında yeterli tıbbi tedavi alamamasından korkmaktadır. 26 Mayıs’ta avukatı Mo Shaoping tarafından ziyaret edildiğinde Huang Qi, gözaltı merkezi doktorunun kendisine 2009 Mart’ından bu yana ilerleyen, biri karnında ve diğeri göğsünde iki tümör olduğunu söyledi. Huang Qi ayrıca sıkça baş ağrılarından, düzensiz kalp atışı ve uykusuzluktan şikayet etmektedir.
Huang Qi aleyhindeki cezai kovuşturma, dava usulüne ilişkin düzensizliklere işaret etmektedir. 10 Haziran 2008’de kimliği belirlenemeyen üç kişi kendisini arabaya bindirip kaçırmıştır. Daha sonra Chengdu Şehri Kamu Güvenlik Bürosu’nda polis tarafından tutulduğu ortaya çıkmıştır. Polis, 24 saat içerisinde ailesine yasal olarak gönderilmesi gereken gözaltı bildirimini göndermekte başarısız olmuş ve Huang Qi’nin kaçırılmasının altıncı günü sonrasında bildiriyi ailesine göndermiştir. Yetkililer, Avukatlık Yasası’nı ihlal ederek, devlet sırrı sebebiyle Huang Qi’nin avukatı ve ailesine erişim hakkını reddetmiş ve kimseyle görüştürülmeden 100 günün üzerinde gözaltında kalan Huang Qi’nin avukatı Ding Xikui ile ilk görüşmesine 23 Eylül 2008’de izin verilmiştir.
3 Şubat 2009’da mahkeme tekrar devlet sırrı adı altında ve Avukatlar Yasası’nı ihlal ederek Ding Xikui’nin müvekkili için savunma hazırlayacağı belgelerin fotokopisini almasına izin vermemiştir. 2 Şubat’ta, mahkeme Ceza Usulleri Kanunu gereğinceHuang Qi’nin davasından üç gün önce kamu duyurusunda bulunmamış; fakat davanın sadece bir gün öncesinde ailesi ve avukatlarına bildirim göndermiştir. Huang Qi’nin avukatları tarafından yapılan itirazlar ardından, aynı günün sonrasında mahkeme kendisinin davasını erteleme kararı almıştır.
Arkaplan
Huang Qi’nin ailesine göre kendisi aşırı sıvı dolaşımından ve beyne olası zararlı basınç uygulamasına sebep olan hidrosefaliden muzdariptir. Yetkililer, Huang Qi’nin kefaletle bırakılması için ailesi tarafından verilen sayısız isteği geri çevirmiştir.
Chengdu’da Houwu Bölge Halkı Mahkemesi vekili Huang Qi’nin davasının soruşturma kurumu tarafından iddianame öncesinde ileri soruşturmalarda bulunulması isteğini iki kere geri çevirmiştir.
9 Mayıs 2003 günü, Huang Qi ‘devlet gücününun yıkılmasını teşvik etmek’ ve yetkililer tarafından siyasi hassasiyeti olduğuna inanılan ve daha önce www.64tianwang.com web adresinde yayınlanan materyallerle bağlantılı olarak beş yıl hapis cezasına çarptırılmıştı. Bu materyaller Uluslararası Af Örgütü yayınlarından Çin Halk Cumhuriyeti: Tiananmen – On Bir Yılın Ardından – Unutulan Mahkumlar (AI Index: ASA 17/017/2000, Mayıs 2000) yayınını da içermektedir. 3 Haziran 2000’de gözaltına alındıktan sonra, 4 Haziran 2005’te hükmünü tamamlamıştı.